Makineni telefonunla dinle, “normalinden sapma” var mı yakala.
Bu sayfa hem kullanım kılavuzu hem küçük bir titreşim/ses analizi ders kitabıdır — sıfırdan öğrenebilirsin.
Check It bir arıza-teşhis cihazı değildir. Bir değişim-takip ve triyaj aracıdır. Mantığı tek cümleyle:
Bunu yaparken telefonun iki sensörünü kullanır:
Her dinlemede ses/titreşim parmak-izini çıkarır ve öğrenilen “normal” ile karşılaştırır. Fark büyükse uyarır. Çekirdek dinleme ve analiz telefonunda olur; isteğe-bağlı Oney AI danışmanı (PRO), internet kullanan tek özelliktir ve yalnızca onayınla.
Ad ver (örn. “Klima”, “Pompa 3”), tipini seç (motor/pompa/fan/buzdolabı/araba…). Uygulama o tipe göre hangi sensörü kullanacağını otomatik seçer ve o makinede neyi ne kadar yakalayabileceğini dürüstçe söyler. Biliyorsan devir (RPM) gir — arıza-tipi ipucu için.
Makine normal çalışırken telefonu gövdesine sıkıca daya, ~20 sn bekle. Uygulama makinenin kendi normalini öğrenir. Önemli: kapalı/arızalı makinede kaydetme — “normal” yanlış öğrenilir.
Daha sonra tekrar daya → 🟢🟡🔴 + skor + arıza-tipi ipucu + trend gösterir. Düzenli (örn. haftada bir) dinlersen trend anlam kazanır.
Her dinleme kaydedilir. Makineye dokun → geçmiş kayıtlar + trend grafiği: makine zamanla kötüleşiyor mu görürsün.
| Gösterge | Anlamı |
|---|---|
| 🟢 SAĞLIKLI | Normalden sapma düşük — makine öğrenildiği haline yakın. |
| 🟡 İZLE | Belirgin sapma — takip et, tekrar ölç, koşulları kontrol et. |
| 🔴 DİKKAT | Büyük sapma — bir şey değişmiş. Uzmana doğrulat. |
| Skor (0–100) | 100’e yakın = normale yakın. Mutlak “sağlık notu” değil; kendi normaline göre uygunluk. |
| HI | Health Index — normalden uzaklığın ham ölçüsü (eşik τ ile kıyaslanır). |
| 🔎 ipucu | Spektrum şekline göre olası arıza-tipi tahmini (kesin değil — aşağıda). |
Bu bölüm, uygulamadaki grafikleri ve “ipuçlarını” anlaman için. Hiç bilmiyorsan bile takip edebilirsin.
Bir titreşim/ses sinyali zamanla iniş-çıkıştır (dalga). Aynı sinyali FFT (Hızlı Fourier Dönüşümü) ile “hangi frekanslardan oluşuyor” diye ayırırsak spektrumu elde ederiz. Arıza imzaları spektrumda belirli tepelerde saklıdır.
Uygulamada bu iki grafiği canlı görürsün: dalga + spektrum (bar).
Dönen bir makinenin temel frekansı 1× = RPM ÷ 60 (Hz). Örnek: 1797 RPM → 1× ≈ 29,95 Hz. Bunun katları 2×, 3×… harmoniklerdir. Hangi harmoniğin baskın olduğu, olası arıza-tipini düşündürür:
| Spektrumda gördüğün | Olası tip (ipucu) |
|---|---|
| 1× baskın, harmonik az | Dengesizlik / balanssızlık |
| 2× yüksek (1×’in yarısından fazla) | Hizasızlık (kuplaj) |
| Çok harmonik (1×+2×+3×+…) | Mekanik gevşeklik |
| Geniş-bant yüksek frekans ↑ | Kavitasyon / aşınma / sürtünme |
Rulman arızaları kendine özel frekanslar üretir. Bunlar rulman geometrisinden ve devirden fizikle hesaplanır (örnek-veriden öğrenilmez):
| Kısaltma | Ne |
|---|---|
| BPFO | Dış bilezik geçiş frekansı (outer race) |
| BPFI | İç bilezik (inner race) |
| BSF | Bilye/makara dönüş (ball spin) |
| FTF | Kafes (cage) |
Pro bölümünde rulman geometrisini (bilye sayısı N, bilye çapı d, bölüm çapı D) girersen bu frekansları kesin hesaplar ve spektrumda o noktada belirgin tepe olup olmadığına bakar. Önemli sınır: erken rulman arızaları yüksek frekanslıdır; telefon ivmeölçeri burada zayıftır → rulman için telefon sınırlıdır (dürüst olalım).
Titreşim hızı (mm/s RMS, 10–1000 Hz) için uluslararası standart şiddet bölgeleri vardır:
| Zon | Anlam |
|---|---|
| A / B | İyi / kabul edilebilir (yeni veya uzun-süre çalışabilir) |
| C | Sınırda — uzun süre tatmin edici değil, planla |
| D | Hasar verebilir — aksiyon al |
Pro bölümü, birim mm/s ise ve makine grubu+mesnet tipini seçtiysen ISO zonunu hesaplar. Birim g / m/s² ise (telefon ham ivme) ISO doğrudan verilmez (dürüst: hız entegrasyonu ayrı bir adım) — onun yerine band-RMS bilgi olarak gösterilir.
İvmeölçeri olan telefonlarda, titreşim isteyen makineler için Check It mikrofon + ivmeölçeri birleştirir (füzyon). Neden? Çünkü ivmeölçer akustik gürültüden etkilenmez: ortam gürültülüyse bile titreşim kanalı sağlam kalır. Lab ölçümlerimizde düşük-frekans arızalarda (dengesizlik/hizasızlık) füzyon, gürültüde tek-mikrofona göre belirgin daha dayanıklıydı.
Profesyonel bölüm, dışarıdan bir titreşim CSV’si veya ses WAV’ı yükleyip detaylı analiz eder (telefon-dışı bir titreşim cihazından veri aldıysan idealdir).
Mikrofonu yükselterek canlı dinle (kulaklıkla). Dijital stetoskop gibi — duyamadığın sesleri yakala.
Kendi seslerini kaydet+etiketle → uygulama canlı tanır. Ayrıca gömülü 521 hazır ses (köpek/kuş/araba…) tanıma (cihazda, YAMNet).
Birden çok birimi ölç → ortalamadan en çok sapanı bulur. Filo/atölye için hızlı triyaj.
İki ölçümü kıyasla (bakım öncesi↔sonrası, geçen ay↔bu ay): % değişim + fark spektrumu.
Düzenli kontrol yaptıkça 🌱→🥉→🥈→🏆 rozet kazanırsın — alışkanlık için.
Çekirdek değişim-takibi için hayır — tamamen cihazında çalışır. İsteğe-bağlı Oney AI danışmanı (PRO) internet ister (sorunu bir bulut AI sağlayıcısına gönderir, yalnızca onayınla).
İvmeölçer yoksa sadece-mikrofon ile çalışır (dürüstçe belirtir). Çoğu telefonda ortam-sıcaklık sensörü yoktur; varsa kullanır, yoksa “yok” der (pil ısısını makine ısısı gibi göstermeyiz).
Ana ekranda Yedekle (tek JSON dosyası) / Geri Yükle. Veri senindir; istediğin an dışa aktar/sil.
Skor, öğrenilen kendi normaline göredir. Normali yanlış (arızalıyken) öğrettiysen yanıltır — sağlıklıyken öğret.